Jonge Socialisten

Op dit moment is er een systeem dat neerkomt op “nee tenzij”, oftewel pas als je je actief registreert, mogen je organen gebruikt worden. Veel partijen, waaronder de PvdA, pleiten echter voor een “ja tenzij” systeem waarbij alleen als je actief aangeeft dat je geen orgaandonor wilt worden je ook niet meer te boek staat als orgaandonor. Dit houdt in dat iedereen die zich niet registreert automatisch als orgaandonor te boek zal staan. Het is dan ook logisch dat dit systeem erg populair is bij veel partijen omdat het op relatief simpele wijze veel mensen zou kunnen helpen door de te verwachten steiging van orgaandonoren. Echter, er zitten veel ethische bezwaren aan deze plannen en politici maken het zichzelf wel heel makkelijk als ze via dit soort trucjes mensen orgaandonor willen laten worden.

Ten eerste lijkt het wel alsof mensen niet doorhebben dat het feit dat er mensen zijn die een nieuw orgaan nodig hebben niet de schuld is van de rest van de samenleving. Iedereen hoopt natuurlijk dat die mensen zo snel mogelijk een nieuw orgaan krijgen en weer gezond worden, maar in de huidige discussie wordt er een absurd schuldgevoel gewekt bij de rest van de burgers. Natuurlijk is het erg dat er gigantische wachtlijsten zijn, en natuurlijk wil iedereen ervoor zorgen dat die wachtlijsten kleiner worden en mensen dus sneller geholpen kunnen worden. Echter, het geven van een orgaan aan iemand anders is een groot gebaar, ook al is het post-mortem, en is niet iets waarvan een overheid zomaar zou moeten verwachten dat iedereen dat wel even doet.

Natuurlijk komt nu de standaardopmerking dat mensen er toch nog steeds makkelijk onderuit komen als ze registreren dat ze geen donor willen zijn. Maar het gaat erom dat op deze manier het uitgangspunt is dat iedereen wel donor is. Dat houdt dus ook in dat als iemand, om welke reden dan ook, niet geregistreerd is dat zal worden geïnterpreteerd als “donor”. Dit laatste punt is precies de reden waarom mensen dit systeem willen instellen, omdat er zo heel eenvoudig heel veel nieuwe donoren binnengehaald worden. Echter het is overduidelijk dat een groot deel van deze mensen in de val gelokt worden, dit zijn mensen die helemaal geen donor willen zijn, of die er nog niet uit waren wat ze wilden. Natuurlijk zal een groot deel van de burgers, als deze nieuwe maatregel er zou komen, wel direct aangeven of ze wel of niet geregistreerd willen staan als donor, maar wat te denken van de analfabeten of mensen die geen Nederlands spreken? Juist als sociaal-democraten moeten we begrijpen dat er ook mensen zijn die de veranderingen niet door zullen hebben en die dus tijdens hun leven niet weten dat ze opeens wel geregistreerd zijn als donor. En daarnaast, mag ik als burger a.u.b. ook nog gewoon twijfelen? Waarom moet ik ten alle tijden aangeven of het “ja” of “nee” is. Ikzelf ben 19 jaar en ben er absoluut niet uit of ik wel of geen donor zou willen zijn, moet ik dan dus maar voor de zekerheid “nee” invullen, tijdelijk, totdat ik zeker weet wat ik wil? Ik zou het persoonlijk, en volgens mij met mij nog vele anderen, erg op prijs stellen als er ook nog zoiets is als een recht op twijfel. En mocht ik erover uit zijn en bepalen wel donor te worden, dan zorg ik echt wel dat de betrokken instanties daarvan op de hoogte zijn, maar tot die tijd hoeft de overheid wat mij betreft helemaal niets te weten van mijn standpunt met betrekking tot orgaandonatie!

Ik heb dan ook vooral problemen met het morele standpunt dat de overheid hiermee zou innemen: zeggen dat het normaal en zelfs de norm is om wel orgaandonor te zijn. Dit terwijl ons lichaam het meest persoonlijke is wat we als mens bezitten. Om dus zomaar te zeggen dat te verwachten valt dat mensen dit lichaam na hun dood gaan delen met anderen gaat bizar ver. Ik vind het mooi als ik hoor van mensen die rationeel besluiten dat ze hun lichaam na de dood niet meer nodig hebben en dus maar beter anderen ermee kunnen helpen, alleen moet een overheid niet ervan uitgaan dat het merendeel van de samenleving daar zo over denkt. En het uitgangspunt zou dan ook moeten zijn dat het mijn lichaam is en ik, alleen ik, bepaal wat daar na mijn dood mee gebeurt! En daar zou ik me nooit, maar dan ook nooit voor moeten hoeven verdedigen als mens en als sociaal-democraat.  Delen is een groot goed, maar een mens een daadwerkelijke keuzevrijheid geven op dit soort fundamentele punten is mischien nog wel veel belangrijker. En dat is niet het geval als we de regels gaan omdraaien en mensen in de val lokken puur omdat we meer beschikbare organen willen.

De politiek zou er goed aan doen om zich te realiseren dat er niet voor alles een oplossing is, en als dat in dit geval betekent dat er een grens zit aan het aantal beschikbare organen dan is dat helaas toch echt zo. Natuurlijk moet er alles aan gedaan worden om mensen goed te informeren, maar verder dan dat dient de politiek op zo’n fundamenteel punt absoluut niet te gaan. En laat het duidelijk zijn, als sociaal-democraten moeten we onszelf ook echt niet aanpraten dat juist wij voor dit voorstel moeten zijn omdat eerlijk delen zo’n groot goed is. Juist wij moeten inzien dat ook de staat niet heilig is en dat het te ver gaat als de staat zijn burgers gaat opleggen wat er met hun lichaam gebeurt na de dood. We leven gelukkig (nog) niet in een socialistische heilstaat, de staat moet dan ook van de lichamen van zijn burgers afblijven. Tenzij de burger zelf het initiatief neemt en duidelijk maakt dat hij of zij nadrukkelijk wel orgaandonor wil zijn. Want het uitgangspunt is, en moet altijd zijn, dat het mijn lijf is, ook na de dood. Niet dat van een ander.