Jonge Socialisten

De sociaal-democratische leider Helle Thorning-Schmidt neemt het roer over en is tevens de eerste vrouwelijke Deense minister-president. De voormalig Deense minister-president Lars Løkke Rasmussen levert zijn sleutels in en kan vertrekken. De Jonge Socialisten hebben het Deense campagneteam een paar dagen versterkt om samen de laatste dagen op te trekken.

In Nederland wordt onze politieke situatie regelmatig vergeleken met de Deense situatie met ook een gedoogconstructie, ook al zit het Deense politieke systeem totaal anders in elkaar als het onze. In Denemarken worden voorafgaande aan de verkiezingen al coalities gesloten. Dit maakt de verkiezingen een strijd tussen het rode linkse blok en het blauwe rechtse blok. De sociaal democraten zijn in Denemarken niet de grootste partij geworden, maar het linkse blok heeft wel een meerderheid. De sociaal-democraten werken samen met de Socialistische Volkspartij, de sociaal-liberalen en een kleine rood-groene partij. Dit rode blok heeft ingestemd met het minister-presidentschap van Helle.

De strakke campagne liet een diepe indruk op ons achter. Het liep op rolletjes, maar daar zat dan ook wel wat werk in. Anderhalf jaar geleden werd de campagne gestart en vanaf dat moment waren de Deense sociaal-democraten, en dan vooral de jongeren van de DSU, ieder moment klaar voor drie weken lang dag en nacht campagne voeren. In Denemarken heeft de minister-president namelijk het exclusieve recht om verkiezingen drie weken van tevoren uit te roepen, waardoor voor de daadwerkelijke campagne dus weinig tijd overblijft.

Ze verwelkomden ook de ondersteuning van zusterorganisaties. Door de aanwezigheid van de Noren, Zweden en Nederlanders waren er veertig extra campaigners die de laatste dagen in het campagneteam gepast werden. We gingen mee canvassen en stonden op de dag van de verkiezingen ‘s morgens om 6 uur 900 croissants in zakjes te doen, om ze daarna uit te delen bij verschillende metrostations.

Met een duidelijk sociaal-democratisch verhaal claimden de Deense PvdA, de Socialdemokaterne, een aantal essentiële thema’s die in de campagne uitgespeeld konden gaan worden, thema’s die Jørgen in de straat aan het hart gaan en waar ook de leden volledig achter staan. Hoe werd dit bereikt? Het lijkt op de conventionele manier van de PvdA. De uitvoering en de discipline zijn echter factoren die bij de Socialdemokaterne naar een hoger plan getild zijn. Bij de samenstelling van het verkiezingsprogramma in Denemarken wordt door middel van het actief luisteren naar de achterban en de mensen in de straat een solide basis gelegd. Thema’s worden in een mix gepresenteerd waar een duidelijk sociaal verhaal gecombineerd wordt met een verhaal waar een weg vooruit in zit. De sociale thema’s waar op gefocust werd waren onderwijs, jeugdwerkeloosheid, de gezondheidszorg en duurzaamheid. Bewust ging het thema immigratie naar de achtergrond, de leden waren vermoeid geraakt van de discussie en zochten naar frisse onderwerpen.

Bij verkiezingen wordt de kiezer altijd geleid door wat op dat moment de issues zijn. Het zal geen grote verrassing zijn dat de economie een zware stempel op de verkiezingen ging drukken. Waar in Nederland gemakkelijk geaccepteerd wordt dat de hypotheekrenteaftrek in stand gehouden wordt en er absoluut geen hogere belastingschaal kan komen, blijkt in Denemarken prima te verkopen dat er een hogere topbelasting komt. Niet dat de intentie van de sociaal-democratie anders is dan in Nederland, maar de manier van communiceren wel. Ze vertelden duidelijk aan alle kiezers dat ze de belastingen zouden verhogen en door die openheid van de sociaal-democraten werd dat idee ook snel geaccepteerd door de kiezers. In eerste instantie werd Helle Thorning-Schmidt niet beschouwd als een serieuze kandidaat voor het minister-presidentschap. In eerste instantie heeft ze zich bescheiden opgesteld en alleen de laatste weken werd ze gepresenteerd als de komende minister-president.

Voorafgaand aan de verkiezingen heeft de DSU de ideeën van een aantal sterke campagnes bestudeerd en gebundeld om zelf beter uit de verf te komen. De Denen hebben inspiratie opgedaan bij de verkiezingen in de Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Zweden. Van de Noren en Amerikanen namen ze het canvassen over, wat in eerste instantie op weerstand stuitte vanuit de partij. Gelukkig is er naar de sociaal-democratische jongeren geluisterd en hebben ze per campagne geprobeerd het aantal bezochte deuren te verdubbelen.

De campagne van de Deense jongeren was ook een stuk gedurfder dan eerder. De generatie die voor het eerst mocht stemmen werd door een bekende actrice gelokt met de boodschap dat je de ‘eerste keer’ nooit meer vergeet. Bekende filmposters werden bewerkt om de rechtse regering op de hak te nemen. Rasmussen zwom op een poster in een zee van bierblikjes, met op zijn kruis een hotelboeking onder een andere naam. De humor zoals wij die slechts kennen van Bureau Renkema wordt gebruikt om tegenstanders op de hak te nemen.

Het sterke aan de campagne was dat het eigen sociaal-democratische verhaal altijd de boventoon voerde en daarbij slechts zijdelings op de concurrent werd ingespeeld. Er werd echt dag en nacht doorgewerkt. Op het partijbureau werd zelfs overnacht om de volgende dag weer meteen aan de slag te gaan. Er was een colonne van busjes met het gezicht van Helle erop waarmee continu werd gereden om mensen van de ene naar de andere plek te brengen om te flyeren, te canvassen of rozen uit te delen. De daadkracht spatte er vanaf, koste wat kost zou de rechtse regering verdreven worden.

De opluchting die na afloop was af te lezen van de gezichten van de Socialdemokaterne-leden was veelzeggend. Tien jaar lang is er gestreden om weer aan de macht te komen, de politieke macht die Denemarken verdient. Zij kunnen vanaf nu weer bouwen aan een sociaal land. Het is geen eindpunt van een campagne, het is slechts het begin van een toekomst.

Eva Ruijters (Internationaal Secretaris JS in de PvdA), Bart van Bruggen (Voorzitter JS Amsterdam), Vivianne van Rij (lid JS Amsterdam) en Huub Kappert (Voorzitter JS Groningen).